Op woensdag 18 maart gingen de gemeenteraadsverkiezingen vooral over woningnood, parkeren en asielzoekers. Duurzame energie was minder prominent dan in 2022, toen de RES-processen net afgerond waren. Toch worden wind- maar ook zonneparken belangrijke twistpunten in de onderhandelingen omdat voor- en tegenstanders tot elkaar veroordeeld zijn. Dit zijn de opvallendste resultaten in onze provincie:

Utrecht: de vraag is niet óf er meer wind bij komt, maar hóe

In het (volgens de VVD) ‘kneiterlinkse’ Utrecht haalden Pro en D66 samen al een meerderheid met beide een zetel winst. Zij proberen nu een coalitie te vormen met CDA en Partij voor de Dieren. Dat is goed nieuws voor het windpark Lage Weide, want daar zijn deze vier partijen voorstander van. Pro wil daar zelfs 100% lokaal eigendom. CDA is echter wel tegenstander van windpark Rijnenburg-Reijerscop (van onder meer Rijne Energie), maar met drie zetels tegenover 25 zetels vóór in de beoogde coalitie (en twee derde van de raad vóór) is het onwaarschijnlijk dat ze daar nog wat aan kan doen.

Amersfoort: einde van de twee windmolens bij De Isselt?

Op de weerstand tegen het parkeerbeleid van D66 (en Pro) werd KeiHart voor Amersfoort de tweede partij. Die partij is tegen betaald parkeren, maar ook tégen windmolens op de Isselt (waar Samen Energie Amersfoort bij betrokken is), tégen zonnevelden en tégen warmtenetten. Toch is KeiHart aan het onderhandelen met voorstanders Pro en D66 en daarnaast tegenstanders VVD en CDA. Omdat de voorstanders van die windmolens in de raad geen meerderheid meer hebben, is de laatste kans een afspraak in het coalitieakkoord.

Leusden: zelf besluiten over wind of het aan de provincie laten?

Lokaal Belangrijk (anti-wind en zon) wist zelfs nog iets te groeien en behaalde samen met de andere lokale partij (Leusden Vooruit) 10 van de 23 zetels. Toch adviseerde de verkenner om een coalitie te vormen van Pro/D66, CDA en VVD. De VVD stapte vorige keer uit de coalitie omdat ze wilde dat de gemeente bepaalde waar windmolens zouden komen (en niet de provincie). Echter, het CDA noemt wind niet eens in zijn programma en is tégen “grootschalige, commerciële” zonnevelden. Wellicht is daar dus toch wat druk van de provincie nodig…

De Ronde Venen: zon heeft ruime steun, maar wind maakt nog kans

Ronde Venen Belang (RVB) werd bij de vorige verkiezingen op een antiwindgolf de grootste. Echter, door de keuzes die de partij maakte rond de Vinkeveense Plassen kwam er zelfs een anti-RVB-campagne op gang en halveerde de partij zelfs. Ze lijkt ook buiten de coalitie te vallen: de verkenner adviseert VVD, CDA en D66. De VVD is tegen wind-op-land maar wel voor zonnevelden, het CDA wil alleen kleine windmolens bij boerenerven, D66 is wél voor wind- en zonne-energie. Omdat deze ‘kerncoalitie’ slechts één zetel meerderheid heeft zou het kunnen dat de steun van Pro of CU/SGP nodig is, die beide ook vóór meer zonne- en windenergie zijn. Het lijkt er op dat Veenwind/Zon op de Ronde Venen verder kan gaan met haar vijf(!) zonnevelden.

Woerden: geen meerderheid in coalitie voor wind, maar wellicht wel in de raad

VVD en Inwonersbelangen (beide tegen Windpark Reijerscop, waar Woerden Energie bij betrokken is) zijn in gesprek met CDA en Progressief Woerden (beiden vóór het windpark). Mocht er over Windpark Reijerscop geen afspraken worden gemaakt in het coalitieakkoord, dan is het aan de raad. Als ook nieuwkomer Volt daar (zoals in Utrecht) vóór is, dan is er een krappe meerderheid van 16 voor, 15 tegen. Voor zon gaan de handen echter niet erg op elkaar in Woerden: met name CDA en CU/SGP hebben zich daar de vorige raadsperiode tegen verzet.

Montfoort: ‘wind, want dan hoeven we geen zon’?

SGP-wethouder Wim van Wikselaar heeft de vlucht naar voren genomen door Windpark Cattenbroek te willen ontwikkelen (waar Lek en IJssel Stroom bij betrokken is). Hij maakt kans om terug te komen, want VVD, Progressief Akkoord (PAK) én SGP onderhandelen over een nieuwe coalitie. De VVD is echter tégen windmolens (en lijkt ook tegen zonnevelden te zijn), PAK is vóór en zijn eigen SGP is ambivalent (iets als ‘liever niet, maar als het zonnevelden voorkomt dan toch maar’). De provincie staat echter klaar om het proces over te nemen als de raad tegenstemt…