Voor wind op zee zijn er de Q(uality)-meetings, voor wind op land de R(egular)-meetings. Omdat deze door commerciële windbedrijven georganiseerd/gesponsord worden (dit keer was GreenTrust aan de beurt) was ik wat sceptisch. Zou het gaan over hoe de Energy hub ‘aandeelhouderswaarde’ creëert? Hoe je eindejaarsbonus met een hub wél binnen bereik komt? Nee, deze vooroordelen klopten niet. Het vooroordeel van een vooral mannelijk publiek van in de dertig in witte overhemden klopte wel. Maar dat deed niets af aan de inhoud, want die was wel degelijk interessant. En nog coöperatief ook!

Zo was het goed te horen dat Christian Lorist van VNO-NCW Midden zich nóg drukker maakt over lokale politici die niet openstaan voor windenergie dan wij als groene gekkies van de coöperaties. Maar het gaat bij hen dan ook om hele bedrijven die naar Duitsland willen verhuizen vanwege het gebrek aan stroom hier. Het zijn waarschijnlijk dezelfde politieke partijen die trots windmolens tegenhouden die nu gaan klagen dat dit soort bedrijven wegtrekt. Ik heb een afspraak met hem gemaakt om te kijken hoe we hierin kunnen samenwerken.

Kay Beckers van Stantec had een mooi voorbeeld in Weert: daar wil de gemeente een groot bedrijventerrein aanleggen dat voor ASML gaat produceren. Maar helaas: geen plek meer op het net. De lokale coöperaties Weert Energie en Peel Energie willen meer windmolens plaatsen, maar ook zij kregen te horen: geen plek meer op het net. Dus waarom niet samenwerken? Het plan is nu dat de energiecoöperaties direct gaan leveren aan het bedrijventerrein, waarmee er netcapaciteit vrij komt voor nieuwe windmolens. Iedereen blij.

Het laatste voorbeeld van de avond was ook coöperatief. Onze vrienden van Zeeuwind, Deltawind en Betuwewind hebben namelijk een coöperatie opgericht met bedrijven als Shell, Van Oord en Eneco. “Ieder lid heeft één stem, en dat was best even slikken voor de grote corporates,” zei de man van Delta21. Het idee is om een valmeer in te richten bij de Tweede Maasvlakte. Daar gaat dan rivierwater in dat bij hoogwater op zee niet naar buiten kan, maar de rest van de tijd kan daar het overschot aan wind- en zonne-energie in worden opgeslagen. Alles wordt ingebed in een natuurvriendelijke delta, zodat de natuur er ook op vooruit gaat.

Eigenlijk was de les van de avond: als je lokale belangen bij elkaar brengt dan lukt er heel veel ook wel, ondanks de netcongestie. Ik denk dat wij energiecoöperaties, als zo’n lokaal gewortelde partij, daar beter in zijn dan we uitdragen. Kortom: wees niet te bescheiden in je gesprek met de commerciële ontwikkelaar of de politiek: wij kunnen dat oliemannetje zijn dat los maakt wat eerst vast zat.

Ivo Thonon

Verslag van de R-meeting op 5 maart 2026 in Arnhem