Van ons bestuurslid Elmar Theune.

Overal in het land gonst het rondom energiegemeenschappen. Zoals in de Kamerbrief van 29 september 2025 stond geven lokale initiatieven van burgers en bedrijven, bijvoorbeeld in de vorm van een energiegemeenschap, mede vorm aan een duurzaam energiesysteem. Ze dragen bij aan de maatschappelijk gedragen energietransitie en een weerbare samenleving. Dat de minister dit schrijft voelt als brede erkenning van waar we als energiecoöperaties al zo’n 20 jaar mee bezig zijn.

Energiegemeenschappen kunnen een aantal activiteiten uitvoeren waarmee zij een rol spelen in het energiesysteem. TNO onderscheidt de volgende activiteiten:

– Energiebesparing en hulp bij verduurzaming van woningen
– Collectieve investeringen in publieke voorzieningen of gemeenschapsgoederen (bijv. speeltuin of verenigingsgebouw)
– Collectieve productie en levering aan de markt
– Lokale energielevering (elektriciteit en warmte) en energiedelen
– Lokale afstemming van vraag en aanbod, bijv. met flexibiliteitsoplossingen zoals opslag en vraagsturing
– Beheren en bedienen van infrastructuur (bijv. een warmtenet)

Niet alle coöperaties pakken al deze activiteiten op; sommige concentreren zich op elektriciteit; andere op warmte en weer andere vooral op energiebesparing en verduurzaming van woningen. We zien dat de meeste coöperaties een combinatie van deze activiteiten oppakken en naarmate ze langer bestaan daar nieuwe aan toevoegen. Dat vraagt van de coöperaties doorontwikkeling en verdere professionalisering, en ook een goed inzicht in de effecten van de activiteiten die zij ondernemen. Om de volledige potentie van energiegemeenschappen waar te maken, heeft het Rijk een subsidieregeling in het leven geroepen om de ondersteuningsstructuur van coöperaties gedurende 3 jaar te versterken. Alle koepels van energiecoöperaties konden een aanvraag indienen. Ook Energie van Utrecht heeft dat gedaan.

Elmar,
Secretaris EvU

augustus 2026