Van ons bestuurslid Marc Gnodde.

Energietransitie: De uitdagende weg naar 2050.

In deze mondiaal turbulente tijden, waarin we dagelijks voor nieuwe verrassingen komen te staan, dreigen langetermijndoelen soms ondergesneeuwd te raken. Toch is het essentieel om even uit te zoomen. De energietransitie bevindt zich namelijk in een kritieke fase; de komende vijf jaar zijn cruciaal.

De horde van 2030
Ons eerste doel is duidelijk: in 2030 moet de CO2-uitstoot met 55% zijn gereduceerd ten opzichte van 1990. Gaan we dit halen? Theoretisch is het mogelijk, maar de praktijk is weerbarstig. We stuiten op diverse knelpunten:

• Netcongestie: Het stroomnet zit vol. Er zijn wachtlijsten voor nieuwe aansluitingen, hoewel er gelukkig creatieve oplossingen in ontwikkeling zijn.
• Personeelstekort: Er is een nijpend tekort aan technisch personeel. Er worden simpelweg te weinig installateurs en ingenieurs opgeleid om het werk uit te voeren.
• Trage procedures: Bezwaarprocedures bij omgevingsvergunningen – soms tot aan de Raad van State – vertragen projecten enorm. Hierdoor komen de “financial close” en de “business case” onder druk te staan.

Het vergezicht van 2050
Het einddoel voor 2050 is een volledig circulaire en klimaatneutrale samenleving. Technisch hebben we de middelen: wind, zon, waterstof, grootschalige opslag, warmtenetten, kernenergie en geothermie. Maar ook hier zijn de uitdagingen groot:

• Industrie: De zware industrie moet overstappen op groene waterstof of elektriciteit. Dit vergt enorme investeringen en een infrastructuur die er nu nog niet ligt.
• Grondstoffen: Voor batterijen, zonnepanelen en windmolens zijn kritieke metalen nodig. Schaarste en geopolitieke afhankelijkheid vormen serieuze risico’s.
• Draagvlak: De kostenverdeling is cruciaal. Als burgers de rekening als oneerlijk ervaren, verdwijnt het maatschappelijk draagvlak.

Onze rol als koepelorganisatie
Wat kunnen wij doen? Als koepelorganisatie voor energiecoöperaties spelen wij een sleutelrol.

• We helpen de coördinatie tussen overheid, netbeheerders en bedrijven te verbeteren.
• We ondersteunen overheden bij complexe besluitvorming.
• We testen innovaties in de praktijk, zoals energieopslag en energiedelen.
• We helpen burgers en bedrijven bij gedragsverandering en energiebesparing.
• We ontwikkelen oplossingen voor energiearmoede.

Kortom: handen uit de mouwen. Wij doen zeer zinvol en noodzakelijk werk!

Marc Gnodde

Januari 2026