Van ons bestuurslid Elmar Theune.

Altijd even denken waar zal ik nu eens over schrijven. Misschien goed om te laten zien wat we achter de schermen doen. Begin november hadden we een Bestuurlijk Overleg met gedeputeerde Huib van Essen. Dat hebben we ongeveer eens per jaar. Dat is het moment om niet alleen ambtelijk, maar ook bestuurlijk ontwikkelingen en zorgen te delen. Voor het overleg hebben we een agenda met toelichting gemaakt. Ik zal kort aangeven wat wij naar voren hebben gebracht.

We hebben onze zorgen geuit over het gedrag van sommige tegenstanders van windmolens in een aantal gemeenten. Denk aan uitschelden en intimideren (zelfs op het schoolplein richting kinderen van voorstanders). Soms gaat dat zelfs zo ver dat aangifte wordt gedaan. Hoe hier mee om te gaan?

Daarnaast juichen we toe dat de Provincie de omwonenden ondersteund met kennis, procesbegeleiding en advies. Er ontstaan ook nieuwe coöperaties. Hoe gaan zij samenwerken met de al langer bestaande en ervaren coöperaties? Gaat samenwerking goed tot stand komen?

We hebben oriënterend gesproken over de mogelijkheid van een Utrechts portfoliofonds (werktitel) naast het al bestaande Energiefonds Utrecht dat publieke mee-financiering mogelijk maakt. Via zo’n portfoliofonds kunnen Utrechtenaren en Utrechtse bedrijven meefinancieren in grote zon- en windprojecten, waarbij de risico’s gespreid worden over meerdere projecten. Zo’n fonds biedt inleggers meer zekerheid en eenvoud, en laat de zeggenschap wel bij inwoners en MKB. We willen zo’n fonds graag verder samen uitwerken.

Uiteraard hebben we ook over netcongestie gesproken en vooral over het niet van de grond komen van netcongestiemanagement. Voor opwekprojecten worden de mogelijkheden voor capaciteitsbeperkende contracten nog niet ten volle benut, veel aanvragers in de wachtrij kunnen hiermee uit de voeten. Daarnaast zien wij de mogelijkheden om huishoudens mee te laten helpen netbelasting te verlagen als zeer kansrijk en effectief. We hebben de provincie gevraagd hier een rol in te spelen richting Stedin.

Bij de voortgang van de RES’en hebben we vooral ingezoomd op de OER-projecten. Besluitvorming bij het Rijk hierover gaat wel heel erg langzaam, en de projecten worden nodeloos complex aangevlogen. Kan de provincie hierin iets betekenen?

En we hebben het gehad over de oprichting van warmtebedrijven, zowel publieke als coöperatieve (warmtegemeenschappen) en hoe de ondersteuning vanuit de provincie voor beide zich tot elkaar verhoudt. Gemeenten die een publiek warmtebedrijf willen, worden door de provincie ontzorgd via het UWO (Utrechts Warmte Ondersteuningsbedrijf). Ook warmtegemeenschappen (coöperaties) worden ondersteund via USET-subsidie, maar moeten dan voor elke stap subsidie aanvragen, wat niet alleen administratieve rompslomp oplevert, maar vooral ook veel vertraging en gebrek aan continuïteit. Zo staan bewoners onbedoeld wel op achterstand.

Het is fijn dat we deze punten onder de aandacht konden brengen. Verwacht niet dat morgen alles anders gaat. De provincie is zeker welwillend en meedenkend, maar kan natuurlijk ook geen ijzer met handen breken.

Elmar Theune.

November 2025